loading...
Εἰς τὰ περίχωρα τῆς Ἀντιοχείας
eis-ta-perixwra-ths-antioxeias.jpg

«Εἰς τὰ περίχωρα τῆς Ἀντιοχείας»

Σχόλια Αρχιμανδρίτου Δοσιθέου

Κ. Καβάφη

Oι χριστιανοί ποτέ δεν υπέκυψαν στον πειρασμό της ειδωλολατρίας, έστω και αν η άρνησίς των να προσκυνήσουν τα είδωλα ή να θυσιάσουν σε βωμό, είχε ωσάν συνέπεια το μαρτύριον.

Και αν μερικοί σύγχρονοί μας νοσταλγοί της ειδωλολατρίας θαυμάζουν τις ουτοπιστικές διατάξεις του «αγίου» των, Ιουλιανού του Παραβάτου ή Αποστάτου (360), ας διαβάσουν το ποίημα του Κ. Καβάφη «Εἰς τὰ περίχωρα τῆς Ἀντιοχείας», που είναι και το κύκνειον άσμα του (1933):

Σαστίσαμε στην Αντιόχειαν όταν μάθαμε

τα νέα καμώματα του Ιουλιανού

Ο Απόλλων εξηγήθηκε με λόγου του, στην Δάφνη!

Χρησμό δεν ήθελε να δόσει (σκοτισθήκαμε!),

σκοπό δεν τόχε να μιλήσει μαντικώς, αν πρώτα,

δεν καθαρίζονταν το εν Δάφνη τέμενός του.

Τον ενοχλούσαν, δήλωσεν, οι γειτονεύοντες νεκροί.

 

Στην Δάφνη  βρίσκονταν τάφοι πολλοί.-

Ένας απ’ τους εκεί ενταφιασμένους

ήταν ο θαυμαστός, της εκκλησίας μας δόξα,

Ο άγιος, ο καλλίνικος μάρτυς Βαβύλας.

 

Αυτόν αινίττονταν, αυτόν φοβούνταν ο ψευτοθεός

Όσο τον ένοιωθε κοντά δεν κόταε

 να βγάλει τους χρησμούς του· τσιμουδιά.

(Τους τρέμουνε τους μάρτυράς μας οι ψευτοθεοί).

 

Ανασκουμπόθηκεν ο ανόσιος Ιουλιανός,

νεύριασε και ξεφώνιζεː Σηκώστε, μεταφέρτε τον,

βγάλτε τον τούτον τον Βαβύλα αμέσως.

Ακούς εκεί; ο Απόλλων ενοχλείται.

Σηκώστε τον, αρπάξτε τον ευθύς.

Ξεθάψτε τον, πάρτε τον όπου θέτε.

Βγάλτε τον, διώξτε τον. Παίζουμε τώρα;

Ο Απόλλων είπε να καθαρισθεί το τέμενος.

 

Το πήραμε, το πήγαμε το άγιο λείψανο αλλού.

Το πήραμε, το πήγαμε εν αγάπη κ’ εν τιμή.

 

Κι ωραία τω όντι πρόκοψε το τέμενος.

Δεν άργησε καθόλου, και φωτιά

Μεγάλη κόρωσε· μια φοβερή φωτιά·

και κάηκε το τέμενος κι ο Απόλλων.

 

Στάχτη το είδωλο· για σάρωμα, με τα σκουπίδια.

 

Έσκασε ο Ιουλιανός και διέδοσε –

τι άλλο θα έκαμνε – πως η φωτιά ήταν βαλτή από τους χριστιανούς εμάς.

Ας πάει να λέει.

Δεν αποδείχθηκε· ας πάει να λέει.

Το ουσιώδες είναι που έσκασε.

Σημειωθήτω ότι όταν οι χριστιανοί μετέφεραν το τίμιο λείψανο του Αγίου Βαβύλα έψαλλαν το δαυϊτικόνː «Αἰσχυνθήτωσαν πάντες οἱ προσκυνοῦντες τοῖς γλυπτοῖς, οἱ ἐγκαυχώμενοι ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν» (Ψαλμός ϟϚ΄, 7).

Αισχυνέσθωσαν ουν και πάντες οι σημερινοί νοσταλγοί της ειδωλολατρίας, οι λησμονούντες ότι «χαμαὶ πέσε δαίδαλος αὐλά, οὐκέτι Φοῖβος ἔχει καλύβην, οὐ μάντιδα δάφνην οὐ παγάν λαλέουσαν, ἀπέσβετο καὶ λάλον ὕδωρ» (χάμω κείτεται ο περίτεχνος αυλός, ο Φοίβος δεν έχει πια κατοικία, ούτε δάφνη μαντική, ούτε πηγή ομιλούσα. Στέρεψε και το νερό που μιλούσε). Άπαξ και διά παντός.

Πηγή: Αρχιμ. Δοσιθέου, Ορθόδοξος Πίστις και Ζωή, εκδ. Ιεράς Μονής Τατάρνης Ευρυτανίας, σελ. 303-304.

Εις τα περίχωρα της Αντιόχειας