loading...
Κυριακή Ϛ΄ Λουκά
kyriakh-st-louka.jpg

Σταύρου Σ. Φωτίου

«Η Απελευθέρωση Του Ανθρώπου»

Ο άνθρωπος ταλαιπωρείται και δυστυχεί από την υποταγή του, μεταξύ άλλων, στη φύση, στο δαιμονικό πνεύμα, στον θάνατο. Στην προηγούμενη περικοπή, του θαύματος της κατασίγασης της θάλασσας, ο Ευαγγελιστής Λουκάς έδειξε ότι ο Χριστός απελευθερώνει τον άνθρωπο από την υποταγή του στη φύση. Με την παρούσα περικοπή ο ευαγγελιστής δείχνει ότι ο Χριστός απελευθερώνει τον άνθρωπο από το δαιμονικό πνεύμα. Με την περικοπή της ανάστασης της κόρης του Ιάειρου, που ακολουθεί, δείχνει ότι ο Χριστός απελευθερώνει τον άνθρωπο και από τον θάνατο. […]

Ο δαιμονιζόμενος άνθρωπος βιώνει: Α) σύγκρουση με τον εαυτό του. Εσωτερικές συγκρούσεις και ανισορροπία τον ταλαιπωρούν, με αποτέλεσμα τον ψυχικό και σωματικό αυτοβασανισμό και αυτοτραυματισμό του. Β) Σύγκρουση με τον συνάνθρωπο. Η μη ύπαρξη κοινωνικών σχέσεων τον απομονώνει από τους άλλους, με τους οποίους βρίσκεται σε διαπάλη. Γ) Σύγκρουση με τη φύση. Κατοικεί στο νεκροταφείο, δεν βιώνει σωστή σχέση με το περιβάλλον. Έτσι, το όνομα των δαιμονίων («λεγεών») φανερώνει την εσωτερική και την εξωτερική διάσπαση και διαμάχη.

Ο δαιμονιζόμενος ζητά τη βοήθεια του Χριστού και ο Χριστός απαντά πάντοτε θετικά στην κλήση των ανθρώπων για βοήθεια. Τα θαύματα Του είναι έκφραση της άπειρης αγάπης Του για τον άνθρωπο.

Η είσοδος των δαιμονίων στους χοίρους αποσκοπεί να δείξει την έξοδό τους από τον δαιμονιζόμενο, αφού σύμφωνα με τις τότε δεισιδαιμονίες, για να φανεί ότι όντως ένα δαιμόνιο είχε εγκαταλείψει έναν άνθρωπο, έπρεπε με την έξοδό του από αυτόν να καταστρέψει κάτι.

Οι Γαδαρηνοί ζητούν από τον Χριστό να εγκαταλείψει τη χώρα τους, γιατί πάνω από τη θεραπεία ενός συνανθρώπου τους τοποθετούν το υλικό τους συμφέρον. Ενώ μπροστά τους γίνεται μια ριζική μεταμόρφωση, αυτοί μετρούν το κόστος που αυτή στοιχίζει.

Ύστερα από την υπαρξιακή συνάντησή του με τον Χριστό ο δαιμονιζόμενος είναι ένας καινούργιος άνθρωπος. Τώρα βιώνει: Α) Εσωτερική σύμπνοια του ψυχικού του κόσμου. Ντυμένος και λογικός βρίσκεται κοντά στον Χριστό. Β) Αγαθές κοινωνικές σχέσεις. Μάλιστα, ο Χριστός τον καλεί να μεταδώσει την εμπειρία της μεταμόρφωσής του και στους άλλους, να γίνει ένσαρκη μαρτυρία της δυνατότητας του πεπτωκότος ανθρώπου να αλλάξει τρόπο ζωής. Γ) Λειτουργική σχέση με τη φύση. Επιστρέφει πίσω στην κοινότητά του, στον χώρο δημιουργίας και πολιτισμού. Συνοπτικά: μακράν του Θεού ο άνθρωπος βιώνει δυσαρμονία με τον εαυτό του, τον συνάνθρωπο του και τη φύση· κοντά στον Θεό βιώνει αρμονική κοινωνία με τους πάντες.

Μη κοινωνώντας με τον Θεό ο άνθρωπος υπόκειται στο δαιμονικό πνεύμα, που είναι πνεύμα διάσπασης και αντιπαλότητας με τους πάντες. Η ρήξη και η σύγκρουση του ανθρώπου με τον εαυτό του, τους άλλους και τη φύση είναι το βίωμα του απομονωμένου εγωκεντρικού ανθρώπου. Εχθρότητα και βία, τόσο προς τον εαυτό του όσο και προς τους άλλους, χαρακτηρίζουν τη ζωή του, που μετατρέπεται σε καθημερινή εμπειρία της κόλασης. Μόνος και έρημος βιώνει την αλλοτρίωση του εαυτού του και την αποξένωσή του από οτιδήποτε αληθινό.

Ο άνθρωπος υπόκειται στο δαιμονικό πνεύμα, όταν αρνείται την πρόσκληση αγάπης του Θεού, όταν δεν εκλαμβάνει τον συνάνθρωπό του ως αδελφό και φίλο. Το δαιμονικό πνεύμα εγκαθίσταται, όπου βασιλεύει ο ατομικισμός και η αντικοινωνικότητα, η τάση για ψυχικό ή σωματικό αφανισμό του άλλου. Πρόκειται για πνεύμα που διασπά κάθε δεσμό και σύνδεσμο, που υποθάλπει τη ρήξη, που υπονομεύει κάθε ανθρωποποιό ενότητα. Ο αντί-θεος αντιμάχεται την εγγύτητα και την αλληλεγγύη, απομακρύνει τα όντα από το ζωοποιό τους κέντρο, τον Θεό.

Αντίθετα, η συνάντηση και η κοινωνία του ανθρώπου με τον Χριστό επιφέρει τη μεταμόρφωση και την αρμονική ενότητά του με τους άλλους. Η κοινωνία με τον Θεό άγει στην έσωθεν γαλήνη, στην έξωθεν φιλανθρωπία. Η εχθρότητα και ο ανταγωνισμός, η ρήξη και η αντιμαχία των ανθρώπων αντικαθίστανται από τη συμφιλίωση και την αδελφοσύνη, την αλληλεγγύη και τη συνεργασία.

*Σταύρου Σ. Φωτίου, Ορθόδοξα Μηνύματα, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2014, σελ. 59-64. – Ελαφρώς διασκευασμένο.